fixo que chegaran a Galicia, a través do Camiño de Santiago as correntes culturais europeas da época. Estas mesturáronse coa cultura autóctona e produciuse un gran florecemento artístico. y SITUACIÓN LINGÜÍSTICA A evolución do latín ao galego produciuse de forma paulatina e inapreciable.


Nos séculos VII-VIII, o latín e o galego (galego-portugués) xa eran dous idiomas distintos. A causa de que o pobo xa non entendía o latín, este seguiu a ser a lingua de escritura ata o século XII, momento no que aparecen os primeiros textos en galego. Durante a Idade Media, o galego foi desenvolvido plenamente e en todos os ámbitos (oral he escrito) e chegaron a nos textos en galego de todo tipo.


O noso idioma converteuse na lingua lírica de case toda a península: nas cortes ibéricas, os trobadores compoñían e recitaban as cantigas en galego. y CARACTERÍSTICAS DO GALEGO MEDIEVAL Neste período, o galego e o portugués presentaban unha grande unidade lingüística, sobre todo a variante usada na lírica. A lingua medieval tiña moitos trazos diferentes do galego actual: abundancia de vogais nasais, frecuente uso dos posesivos sen artigo, outras desinencias verbais, palabras hoxe desaparecidas, vacilacións gráficas= A lírica galego-portuguesa y ORIXES Catro teses fundamentais: Tese folclórico (xurdiu a partir das creacións populares).


Tese medio-latina (sostén que os trobadores eran cultos e coñecían e coñecían a poesía medieval latina de ámbito europeo). Tese litúrxica (atribúe á poesía culta da igrexa con elementos folclóricos). Tese arábigo-andaluza (a cultura árabe inflúe no desenvolvemento da lírica provenzal).


Existencia de 2 correntes: Lirismo cortesán Lirismo autóctono peninsular y INFLUENCIA DA LÍRICA PROVENZAL A lírica provenzal ou occitana tivo moita repercusión na galego-portuguesa, sobre todo na elaboración de grande parte das súas composicións. As c antigas de amos e as de es c arnio e maldi c ir teñen unha influencia directa da c ançó (canción amorosa) e do sirventés (canción satírica) provenzais. y AUTORES e INTÉRPRETES Trobador Nobre (situación económica non sempre boa).


Autor das composicións. Á s veces, tamén intérprete. Nos cancioneiros, aparece con nome e apelidos.


Segrel Clase social menor que o trobador. Escudeiros, burgueses e da pequena fidalguía. Autor e intérprete.


Cobra pola súa interpretación. Xograr Condición social baixa Intérprete de cantigas (algún chegou a compoñer) Cítanse polo nome, alcume ou lugar de procedencia. y OS CANCIONEIROS A maioría das cantigas conservadas recóllense en 3 cancioneiros: C ancioneiro de Ajuda: Códice manuscrito de finais do século XIII.


Contén 300 cantigas de amor. C ancioneiro da Biblioteca Vaticana : Copia manuscrita de principios do século XVI. Contén 1200 cantigas dos tres xéneros co nome dos autores.


C ancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa : Copiado no século XVI. Contén case 1600 cantigas de todas as modalidades e tamén un valiosísimo tratado de poética (Arte de trobar), que explica as técnicas de composición das cantigas. A cantiga de amigo Orixe na lírica popular anterior á época trobadoresca, aínda que tamén presenta cesta influencia da lírica de Provenza.


y MODALIDADES Bailadas: acompañan os bailes. Teñen un carácter alegre e vivo. Mariñas ou Barcarolas : está presente o mar (marco onde aparecen os namorados, como símbolo de separación ou confidente das coitas da dama).


C antigas de Romaría: localizadas ao pé dun santuario, dunha ermida ou dunha capela. Albas ou Alboradas : dan referencia ao mencer e están en relación coas provenzais. y CONTIDO Voz Autor masculino que pon a composición en boca dunha muller para expresar os seus sentimentos amorosos.


A palabra clave é amigo. Interlocutores O amigo non sempre é invocado directamente. Para expresar a súa paixón polo amado, moitas veces diríxese a un interlocutor indeterminado ou a diversos elementos da natureza; noutras cantigas, a confidente é unha amiga, unha irmán (non de sangue) ou a nai.


C ampos sémicos Catro campos sémicos: P anexírico: canto que fai a protagonista (da súa propia beleza ou da excelencia poética do seu amigo). É o único campo sémico que se pode combinar co resto. Amor correspondido / amor insatisfeito P rohibición: imposibilidade do encontro entre os namorados.


y A FORMA F orma interna Ten unha clara estrutura paralelística. Tres recursos: Refrán: versos ou versos que se repiten ao final de cada cobra. Pódense clasificar en cantigas de refrán e cantigas de mestría .


P aralelismo: repetición de estrofas de dúas en dúas, facendo que os versos da segunda sexan unha pequena variante dos da primeira. Leixaprén: repetición do segundo verso da primeira cobra no primeiro da terceira. F orma externa Monologadas Dialogadas Estilo e linguaxe Domina o carácter repetitivo.


Atópanse arcaísmos (irmana, louçana=). Presenza de símbolos : cervo (virilidade), cabelo da doncela (virxindade), auga (fecundidade, vida, pureza), mar(separación dos namorados), verde piñeiro/verde herba (sensualidade da primavera). Métrica e rima Cómputo silábico: contando só ata a derradeira sílaba tónica de cada verso.


Non se fan sinalefas É frecuente o hiato. Rima femia: se a palabra final do verso é grave // Rima macho: se a palabra final é aguda. A cantiga de amor As orixes da c.


de amor remóntanse a certa tradición autóctona de cantigas populares dedicadas a mulleres e de motivo amoroso. A influencia máis determinante nas nosas cantigas de amor é a cançó provenzal . A innegable proba diso, son a presenza de un gran número de provenzalismos.


O ideal do amor cortés que denomina as cantigas de amor tamén é de orixe provenzal. Este ideal baseábase na concepción do amor como servizo: o home, como namorado, estaba sometido a súa namorada igual ca un vasalo ao seu señor. O amor cortés presenta diferentes graos de aproximación á dama: F enhedor (suspirante) P recador (suplicante) Entendedor (aceptado) Drudo (amante) y CONTIDO Voz A voz presente é a masculina: é o home quen expón a súa coita amorosa por unha muller.


A palabra clave é senhor, que fai referencia á amada. Interlocutores O destinatario directo é a dama, non obstante, ás veces o autor diríxese á un auditorio indeterminado, a uns amigos, a Deus ou ao mesmo Amor como responsable do seu namoramento. C ampos sémicos Loanza da dama : este eloxio pode referirse á beleza física ou á moral.


Amor do poeta pola dama : manifestase a través de breves anunciados ao longo de toda a cantiga. Aparece de forma reiterada. Reserva da dama: Segredo, prudencia de discreción Prohibición de vela ou de falarlle imposta pola dama ao poeta.


Rexeitamento, despreocupación pola sorte do namorado, indiferenza= C oita de amor: diferentes graos de sufrimento por amor (amor grande, loucura, morte=) y FORMA C lasificación Segundo o refrán Cantigas de refrán / cantigas de mestría Segundo a distribución das rimas C obras unisonantes: repiten as mesmas rimas en idéntica distribución en todas as estrofas. C obras singulares : teñen rimas diferentes na mesma distribución. C obras dobras : repiten as mesmas rimas en idéntica distribución cada dúas estrofas.


C obras alternas : repiten unha mesma combinación de rimas para as estrofas pares e outra para as impares. Recursos Dobre : repetición dunha palabra ou grupo de palabras en posicións simétricas dunha estrofa. Mordobre : r epetición, en posicións simétricas, un mesmo lexema, con variacións nos afixos ou nos morfemas.


F inda: versos finais que se sitúan ao remate da cantiga, a modo de conclusión. C obras capcaudadas : cando o primeiro verso da segunda estrofa repite a rima do derradeiro verso da anterior. C obras capfinidas : o primeiro verso da segunda estrofa retoma algunha palabra ou secuencia de palabras do último verso da anterior.


(Conta o verso anterior o refrán). C obras capdenals: cando dúas estrofas ou máis posúen versos que comezan pola mesma palabra ou grupo de palabras. Estilo e linguaxe O estilo é un tanto convencional.


A cantiga de amor, posúe unha linguaxe máis depurada e estilizada ca a de amigo. A cantiga de escarnio e maldicir A cantiga de escarnio e maldicir provén da unión dun xénero provenzal (sirventés) cunha tradición satírica autóctona de carácter oral. O seu obxectivo principal é a burla, simplemente buscan facer rir.


C antigas de escarnio: sátira encuberta, emprégase o dobre sentido, os eufemismos, a ironía= C antigas de maldicir: ataque directo cunha linguaxe clara e sen ironía. Posúen un inestimable valor sociolóxico e histórico, xa que os trobadores reflicten a sociedade medieval da época. Nestas cantigas, os poetas non teñen que seguir normas formais ou ortográficas, son libres.


Nalgunhas ocasións, o poeta toma o modelo formal dunha cantiga de amigo ou de amor e altera os seu contido nun sentido satírico. Son os coñecidos es c arnios de amigos ou es c arnios de amor . y CONTIDO C ampos sémicos Aldraxe: o castigo, a irrisión= Alimentario : miseria P olémica social : sociedade O bsceno: sexualidade C lasificación Sátira política: xorde a raíz dun suceso ou situación política .


Sátira moral : reflexións morais (recriminacións pola desaparición de antigas virtudes) Sátira social e persoal : debilidades físicas, decadencia dos infanzóns, xeneralizacións, sátira das soldadeiras (luxuria, homosexualidade, vicios). Sátira literaria: dirixen mutuamente trobadores e xograres. A escaseza de habilidades poéticas, a falta de sinceridade, as pretensións de ascenso dos xograres.


A forma C lasificación Cantigas de refrán / cantigas de mestría Recursos Comparte os recursos dos outros tipos de cantigas (refrán, paralelismo, dobre, finda=). Non obstante, tamén posúen recursos propios: Equívoco (utilización de palabras cun dobre significado, normalmente obsceno). Ironía (baséase en afirmar o contrario do que se pensa).


Estilo e linguaxe Un estilo de grande expresividade e unha linguaxe rica e variada.

less